مقدمه: گردشگری یکی از برترین صنایع و فعالیت های درآمدزا و اشتغال زای جهان به شمار می رود و شناسایی دقیق بازار کلید توسعه آن می باشد. از طرفی اگر چه گردشگری یک فعالیت بین المللی است؛ اما بسیاری از افراد و سازمان ها در بازار محلی یا ملی در این بخش اشتغال دارند و در نتیجه «گردشگری داخلی» در چرخه اقتصاد ملی جایگاه عظیمی دارد. هدف: در این پژوهش به تحلیل آماری گردشگری داخلی در ایران و جریان ها و مقاصد آن پرداخته شده است. روش شناسی: برای این پژوه با استفاده از اطلاعات طرح آمارگیری از گردشگران ملی که توسط مرکز آمار ایران به صورت فصلی (بهار و تابستان) برای سالهای مختلف که توسط مرکز آمار ایران ارائه شده، جمع آوری گردیده است، تغییرات در تعداد سفرها و ویژگی های آن را بررسی شد. جهت توصیف وضع موجود و مشاهده روند تغییرات از آمارهای توصیفی، نرخ رشد و نمودارهای خط روند و برای پیش بینی تعداد سفرهای داخلی و میزان هزینه ها و تغییرات مقاصد اصلی سفر از مدل های مختلف سری زمانی استفاده شد. یافته ها: نتایج پژوهش نشان می دهد که روند کلی گردشگری داخلی در ایران دارای رشد مثبت با شیب ملایم می باشد. هزینه های گردشگری با شیب تند در حال افزایش بوده و انتخاب مقاصد اصلی سفر در سال های اخیر تغییرات بارزی داشته است. به طور کلی الگوی غالب گردشگری داخلی سفر به همراه خانواده، اقامت در خانه دوستان و بستگان، استفاده از وسیله نقلیه شخصی و به انگیزه دیدار دوستان و بستگان می باشد. نتایج: بیشترین هزینه ها در بخش حمل و نقل و خوراکی بوده که این الگو درآینده نزدیک تغییری نخواهد داشت. اگرچه مهمترین مقاصد گردشگری در استانهای خراسان رضوی، مازندران، گیلان، تهران و فارس گزارش شده، تغییرات مشخصی در انتخاب مقاصد توسط گردشگران مشاهده شده که می توان از استانهای سیستان و بلوچستان، ایلام، بوشهر، یزد و کرمان به عنوان مقاصد جدید مورد توجه گردشگران داخلی ایران درسالهای اخیر نام برد.

گردشگری به عنوان صنعتی بسیار گسترده، نیازمند برنامه ریزی و مدیریت موثر و کارآمد است، این مهم زمانی تحقق می یابد که بر مبنای آمارهای علمی تهیه، تدوین و اجرا گردد. در حال حاضر، مدیریت و برنامه ریزی توسعه گردشگری بر عهده نهادهای مختلفی است که هر یک دارای ساختاری بخشی بوده و از این نظر اقدامات آن ها فاقد هماهنگی است. رمز موفقیت در سامان بخشیدن به امر مهم «آمارهای گردشگری» جهت برنامه ریزی های کلان و جذب سرمایه برای بخش گردشگری، دسترسی به موقع و به روز به آمارهای گردشگری قابل اطمینان و مورد نیاز بخش های علمی و اجرایی کشور است. شناسایی راه های تامین آمارهای پایه ای مورد نیاز برنامه های توسعه، بهره گیری از فن آوری های نوین در تولید آمار، سامان دهی اطلاعات آماری و توسعه اطلاع رسانی آماری، از جمله مسائلی است که باید به آن توجه شود. به علاوه سیستم نظارت و ارزیابی فرآیند تولید و اطلاع رسانی آماری جهت بهبود وضعیت آمارهای گردشگری نیاز ضروری بخش آمارهای گردشگری است. این امر مستلزم داشتن و بکار بستن شیوه های صحیح و علمی برای گردآوری آمارهای مورد نیاز است. در این مقاله به دو روش جمع آوری اطلاعات آماری تحت عناوین آمارهای ثبتی و حساب های اقماری گردشگری به عنوان روش های برتر گردآوری اطلاعات آماری تاکید شده است. در واقع مقاله به دنبال آن است که با معرفی سیستم های برتر گردآوری آمارهای گردشگری به سوال تحقیق با عنوان «مناسب ترین روش ها برای گردآوری آمارهای گردشگری کدامند؟» پاسخ دهد. روش جمع آوری اطلاعات به صورت کتابخانه ای و استفاده از مراجع معتبر مرتبط با موضوع بوده است.

گردشگری نقش مهمی در اقتصاد جوامع ایفا می کند و شناسایی دقیق بازار رمز توسعه آن می باشد. از طرفی اگر چه گردشگری یک فعالیت بین المللی است؛ اما بسیاری از افراد و سازمان ها در بازار محلی یا ملی در این بخش اشتغال دارند و در نتیجه «گردشگری داخلی» در چرخه اقتصاد ملی جایگاه عظیمی دارد.ایران از دیدنی ترین مناطق جهان و اصفهان نیز یکی از زیباترین شهرهای ایران است؛ لیکن با وجود ظرفیت بالای اصفهان برای جذب گردشگران، فقدان آمار قابل اطمینان، برنامه ریزی علمی را برای توسعه بازار گردشگری این شهر مشکل می گرداند؛ بنابراین پژوهشگران با هدف شناخت بازار گردشگری داخلی اصفهان، با استخراج آمارهای موجود و انجام مطالعه میدانی دشواری، ویژگی های جغرافیایی، جمعیتی، اقتصادی و عواملی نظیر اهداف یا مشکلات گردشگران را شناسایی کردند.گردشگران داخلی اصفهان در سال 1384 جامعه آماری و تعداد 400 نفر آنان حجم نمونه این پژوهش بوده اند که با استفاده از روش های آماری توصیفی و استنباطی، ویژگی ها و مشکلات گردشگران مشخص و راهکارهایی برای رهایی از برخی چالش های بازدارنده نظیر گرانی قیمت ها، ترافیک و کیفیت اطلاع رسانی، ارایه گردید.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.